De wandeling naar de Drie Bronnen: Gaume in de herfst onder je voeten

Het vertrekpunt, waar alles begint

Het begin van de wandeling bij de Drie Bronnen lig bij Sommethonne, een klein dorpje in de Gaume waar de straatjes tussen hemel en aarde zweven. De route start vanaf het dorpsplein, omzoomd door lage stenen huizen met rode pannen daken. Al na de eerste stappen hangt er een speciale sfeer: de lucht voelt frisser, doorspekt met de geur van de eerste gevallen bladeren. Hier vertraagt de tijd, alsof de dorpjes van de Gaume een tempo hebben behouden dat steden allang hebben opgegeven.

De bronnen, boodschappers van water en tijd

Het pad slingert eerst tussen velden die nog gedomineerd worden door de laatste septemberzon. Daarna volgt een zachte stijging door een bos van beuken en eiken, tot de eerste bronnen verschijnen. Het zijn alleen dunne stroompjes die door de mossen breken, amper hoorbaar, maar genoeg om te onthouden dat deze streek boven een ruime grondwatertafel ligt. De dorpelingen zeggen dat de drie bronnen hun naam danken aan drie hoofdstromen die opduiken in een verborgen vallei, waar het water kleine natuurlijke plassen vormt voordat het naar de Ton stroomt.

Hier, in deze verborgen holte van het bos, begrijp je waarom de Gaumais eens stenen markeringen bij deze waterpunten plaatsten. Ze dienden als wegwijzers voor reizigers en als rustplaatsen voor wandelaars. Zitten op zo’n steen, met je voeten in het ijswater dat uit de grond borrelt, betekent zwijgen en luisteren naar het ritselen van de bladeren. Boswachters noemen deze plek de ‘adem van de Gaume’, alsof het water en de wind hier gefluisterd gesprekken voeren die elders niet gehoord worden.

De herfst, de perfecte bondgenote

In september biedt de wandeling bij de drie bronnen een spektakel dat alleen deze seizoen schenkt. Wilde blauwe bessen, die nog aan de randen van het bos hangen, kleuren de ondergroei paars. Varens die op sommige plekken al vergelden, laten de ruimte voor het wildgroei van paddenstoelen die weldra zullen opslaan. En op de open plekken rijzen paardenstaarten als spookachtige wachters op.

De gelukkigsten kunnen zelfs een ree spotten dat in deze tijd uit de hoogtes komt om aan de bronnen te drinken – voor de bronstijd begint. Hun discrete aanwezigheid herinnert eraan dat deze streek, ondanks de nabijheid van grote verkeersaders, een toevluchtsoord blijft voor nog grotendeels ongerepte natuur. Sommige historici vermoeden dat de Gaume ooit een van de laatste wolvexoten in België was; of dat waar is of niet – dat gevoel van ruigheid blijft voelbaar langs deze paden.

De terugkeer, waar je het landschap omarmt

De lus keert elegant terug en leidt de wandelaar op een ander pad terug naar Sommethonne. Zo kijk je het dorp vanuit een nieuw perspectief, alsof de huizen zich opnieuw voorstellen. De laatste namiddagzon kleurt de droge stenen muren en blauwe luiken met een bijna tastbare rust.

Bij de terugkeer in Sommethonne voel je ook de eerste tekenen van de lokale herfst: manden met misvormde appels voor een schuur, een oude tractor naast een loods – of de geur van een traditionele oven waarin tourtes worden gebakken. Op zulke dagen onthult de Gaume zich in haar volle glorie: een mix van genereuze natuur en een dorpsleven die diep in de tijd geworteld is.