Wijn van Torgny : als de wingerd zich vastklampt aan de eerste Waalse helling

De wingerd die nooit heeft opgegeven

Torgny heeft een eigenzinnige geografie. Vastgeklampt aan de zuidelijke tip van België, lijkt dit dorp vergeten op de kaarten die het altijd aan de marge plaatsen. En toch persen sinds eeuwen handen de aarde van deze op Frankrijk gerichte helling om de wingerd te laten klimmen. De wijn van Torgny wilde nooit een grote Bordeaux zijn. Hij heeft het niet nodig. Het is een hellingwijn, kalkrijk, mineraal, smakend naar de zon die de Semois hem in de late namiddag teruggeeft.

Het eerste Waalse dorp en zijn stenen kroon

De romaanse kerk van Torgny, met haar gedrongen toren, kijkt al meer dan achthonderd jaar uit over het landschap. Ernaartoe sluit het dorp zich in een strakke halve cirkel van lichte natuurstenen huizen, samengepropt tegen de noordwind. Torgny is officieel het eerste Waalse dorp: het eerste dat iedereen groet die uit Frankrijk komt. Deze zachte grens, bestaande uit een bordje en een beek, beleven de inwoners dagelijks zonder er dramatiek in te leggen. De wijnboer werkt aan de linkerkant, de buurman verbouwt zijn tuin rechts, en de Maas stroomt ergens achter de heuvel.

Plukken onder een lage hemel

Half oktober zijn de druiven rijp maar kwetsbaar. De plukkers bewegen in korte rijen over de helling, vingers kleverig van het sap, gebogen rug. Het weer in de Gaume is wispelturig in dit seizoen: een mistige ochtend boven de Semois, een uur schuchtere zon, dan regen die dreigt vanuit de Maas. Er wordt met de hand geplukt, in kleine kratjes, omdat de stokken onregelmatige terrassen vormen die elke mechanisatie uitsluiten.

Het resultaat, in een glas gegoten, is eerlijk. Een bleke kleur, een neus van wilde witte vruchten, een duidelijke zuren die aan het kalksteen doen denken. Men zoekt geen kracht. Men zoekt frisheid, knapperigheid, dat kleine bitje van een druif die worstelend rijpde.

Het landschap drinken, het dorp behouden

Rond de pers draait het dorpsleven nog gewoon door. De kermis van september heeft zijn sporen achtergelaten op het erf, de klaptafels wachten nog in de schuur. Men drinkt de wijn van Torgny niet als een grote proeverij. Men schenkt in in een dik glas, op een terras, op het zuiden. Men vergezelt hem met een warme touffaye of een vallei-kaas. Men vergeet hem twee uur, hij draait, men drinkt hem op zonder erbij na te denken.

Daar ligt misschien zijn echte verdienste: een dorpswijn zijn, geen etiket. Torgny verkoopt geen terroir per ton. Torgny leeft met zijn wingerd, zoals het leeft met zijn romaanse toren en zijn vage grens. En elke herfst, als de bladeren op de helling oranje kleuren, komt men samen om te persen. Niet om te produceren. Om verder te gaan.